تولید نان یک زنجیره است و نانوا در حلقه آخر این زنجیره قرار گرفته/سهم دستگاهها در ارتقای کیفیت نان چیست؟
در ماههای اخیر، بازرسی از نانواییها به یکی از اصلیترین اقدامات دستگاههای نظارتی برای کنترل کیفیت نان تبدیل شده است. هر از چندگاه اخباری از بازدید، اخطار، تشکیل پرونده و برخورد با نانواییها منتشر میشود؛ اما پرسش اساسی اینجاست که آیا افزایش تعداد بازرسیها، به همان میزان کیفیت نان را نیز ارتقا داده است؟
بدون تردید، نظارت و بازرسی یکی از ارکان ساماندهی بازار نان است و میتواند از بروز برخی تخلفات جلوگیری کند، اما تجربه نشان داده است که کیفیت نان تنها با بازرسی و برخوردهای مقطعی افزایش نمییابد. تولید نان یک زنجیره بههمپیوسته است که از کیفیت گندم و آرد آغاز میشود، به تأمین تجهیزات، آموزش، مهارت نانوا، هزینههای تولید و فرآیند پخت میرسد و در نهایت نانوا بهعنوان آخرین حلقه این زنجیره، محصول نهایی را به دست مردم میرساند.
با این حال، در عمل بیشترین فشار نظارتی متوجه همین حلقه پایانی است؛ در حالی که کیفیت نهایی نان، حاصل عملکرد مجموعهای از عوامل و دستگاههای مسئول است. اگر قرار است از نانوایان انتظار تولید نان باکیفیت وجود داشته باشد، باید از دستگاههای مسئول نیز پرسید در سالهای گذشته چه اقدام عملی برای ارتقای کیفیت تولید انجام دادهاند؟ آیا آموزشهای تخصصی و مستمر برای نانوایان برگزار شده است؟ آیا تجهیزات فرسوده نانواییها نوسازی شده یا تسهیلاتی برای این منظور در نظر گرفته شده است؟ آیا کیفیت آرد، بهعنوان مهمترین ماده اولیه، به شکل مستمر پایش و اصلاح شده است؟ آیا مشکلات معیشتی و هزینههای تولید نانوایان مورد توجه قرار گرفته است؟ آیا قیمت نان با تورم روز همخوانی دارد؟ تا زمانی که حلقههای مختلف زنجیره تولید نان اصلاح نشود، تمرکز صرف بر بازرسی و برخورد با آخرین حلقه این زنجیره، نهتنها کیفیت نان را به شکل پایدار افزایش نخواهد داد، بلکه صورتمسئله را نیز تغییر نخواهد داد. ارتقای کیفیت نان، نیازمند برنامهریزی، حمایت، آموزش و اصلاح ساختارهاست؛ نه صرفاً افزایش تعداد بازرسیها و تشکیل پروندههای تخلف.
انتشار آمار بازرسیها و تعداد پروندههای تشکیلشده، هرچند بخشی از وظایف دستگاههای نظارتی را نشان میدهد، اما افکار عمومی انتظار دارد گزارش روشنی از اقدامات زیرساختی و حمایتی نیز ارائه شود. مردم حق دارند بدانند سهم هر یک از دستگاههای مسئول در بهبود کیفیت نان چه بوده و چه برنامهای برای رفع مشکلات ریشهای این حوزه دارند.
واقعیت این است که بازرسی باید آخرین حلقه نظام مدیریت کیفیت باشد، نه تنها راهکار آن. تا زمانی که مشکلات اساسی زنجیره تولید نان برطرف نشود، تمرکز صرف بر بازرسی و برخورد با آخرین حلقه این زنجیره، نمیتواند به ارتقای پایدار کیفیت نان منجر شود. نان باکیفیت، محصول یک زنجیره کارآمد است؛ زنجیرهای که همه حلقههای آن باید به یک اندازه مورد توجه، حمایت، ارزیابی و پاسخگویی قرار گیرند، نه اینکه تنها حلقه آخر در معرض مطالبه و برخورد باشند.
